AB ALTINCI ÇERÇEVE PROGRAMI KAPSAMINDA
PROJE SUNUMU



Geçtiğimiz sayıda başta Altıncı Çerçeve Program (6.ÇP) olmak üzere, Avrupa Birliği’nin (AB) araştırma ve teknoloji geliştirme alanında yürüttüğü Çerçeve Programlardan ve bu programların tarihsel gelişiminden bahsetmiştik. Bu sayıda ise, Türkiye’nin de diğer AB üye ülkeleriyle eşit haklarda katılmakta olduğu 6.ÇP’a proje sunumu hakkında kısaca bilgi vermek istiyoruz.

Özellikle üniversitelerin, araştırma kurum ve kuruluşlarının, sivil toplum kuruluşlarının ve KOBİ’ler de dahil olmak üzere sanayinin biraraya gelerek Avrupa’ya katma değer sağlayacak projeler oluşturduğu 6.ÇP kapsamında bir proje yürütmek, “AB Komisyonu tarafından program kapsamında belirlenen öncelikler doğrultusunda hazırlanan” ve Komisyon’a sunulan projeler ile mümkün olmaktadır. Diğer bir deyişle, bir proje fikrini 6.ÇP kapsamında gerçekleştirelebilmek için, o fikrin proje teklif çağrılarında belirtilen önceliklere uygun olması gerekmektedir.

Bu sebeple ilk adımda yapılması gereken, 6.ÇP’nin tematik ve yatay alanlarından hangisi kapsamında proje sunabileceğinizi belirlemektir. 6.ÇP, yedisi tematik öncelikli alan olmak üzere, toplam 18 etkinlik alanından oluşmaktadır.

Bu alanların içeriği hakkında bilgi almak için AB Komisyonu’nca ilgili tematik alanda yayınlanan Çalışma Programları incelenmelidir. Söz konusu Çalışma Programları, her alan için çoğunlukla yıllık olarak hazırlanan ve güncellenen dokümanlar olup, içeriğinde o alanın alt çalışma başlıkları ile bu başlıklara yönelik yıl boyunca yayınlanacak proje teklif çağrısı tarihlerine ve bu çağrıların içeriklerine yönelik bilgiler yer almaktadır.

Proje fikrinize uygun Çalışma Programı’nı inceledikten ve bu alanda açık bir çağrı bulduktan sonra projenizin amacına göre, ilgili başlıkta belirtilen uygulama aracına göre projenizi oluşturmanız gerekmektedir.



Temel Uygulama Araçları:

Projeniz ile yeni bir bilgi üretmek, hedef odaklı araştırma yapmak istiyorsanız ve projenizin araştırma, teknoloji geliştirme ve/veya demonstrasyon ve eğitim ile ilgili bileşenleri varsa, birkaç on milyon €’luk bir Bütünleştirilmiş Proje (IP) yapabilirsiniz.

Belli bir araştırma alanında Avrupa’da mevcut uzman ve imkanları bir araya getirerek mükemmeliyeti güçlendirmek, yaymak ve kalıcı bütünleşme sağlamak istiyorsanız, birkaç on milyon €’luk bir Mükemmeliyet Ağı (NoE) projesi yapabilirsiniz.

Yeni bilgi üretmek; varolan ürünleri, yöntemleri ve hizmetleri iyileştirmek, veya yeni ürünler, yöntemler ve hizmetler geliştirmek veya potansiyel ekonomik avantajlara sahip olan, ancak doğrudan ticari hale getirilemeyen yeni teknolojilerin uygulanabilirliğini kanıtlamaya yönelik demonstrasyon projeleri yapmak istiyorsanız, yaklaşık 2 milyon €’luk Özel Hedefli Araştırma Projesi (STREP) yapabilirsiniz.

Araştırma ve inovasyon çalışmalarının bir “ağ” dahilinde yürütülmesinin ve koordine edilmesinin teşvik edilmesi ve desteklenmesini ve bu amaçla konferans, toplantı organize edebilmeyi, başarılı uygulamaların karşılıklı olarak paylaşılmasını istiyorsanız, yaklaşık 1 milyon €’luk Eşgüdüm Etkinlikleri (CA) projesi yapabilirsiniz.

Öncelikli tematik alanlar çerçevesinde, Çerçeve Programın uygulanmasını desteklemek amacıyla konferans, seminer düzenlemek, destek ve bilgilendirme faaliyetleri yapmak veya KOBİ’lerin, küçük araştırmacı gruplarının, yeni araştırma merkezlerinin, özellikle IP ve NoE projelerine katılımını teşvik etmek ve kolaylaştırmak istiyorsanız, yaklaşık 500 bin € bütçeli Özel Destek Eylemi (SSA) projesi yapabilirsiniz.

Söz konusu projelerde özellikle üniversiteler, şirketler ve araştırma ve teknoloji kurum/kuruluşları yer almakta ve aksi belirtilmedikçe en az ikisi AB üye ya da aday ülkelerinden olmak üzere, en az üç değişik ülkeden üç katılımcı bulunmaktadır. Sadece özel açılmış çağrılarda ve Özel Destek Eylemleri (SSA) kapsamında tek bir kurumun veya kişinin proje sunması mümkün olmaktadır.

Bu uygulama araçları dışında, KOBİ’lerin 6.ÇP’a katılımlarını desteklemek amacıyla geliştirilmiş olan iki özel araç bulunmaktadır. Bunlar; değişik ülkelerde bulunan ancak aynı ortak sorunu paylaşan KOBİ’leri biraraya getirmek için oluşturulan Kooperatif Araştırma Projeleri (CRAFT) ve KOBİ’lerin yoğun olarak bulunduğu sektörlerdeki sanayi grupları ve birlikleri için geliştirilen Kollektif Araştırma Projeleri’dir.

Tüm bu araçlardan farklı olarak, araştırmacıların dolaşımını desteklemek üzere oluşturulan burslar ise Marie Curie Eylemleri programı kapsamında verilmektedir.

Proje Değerlendirmeleri:

AB Komisyonu’na doğrudan sunulan proje önerilerinin değerlendirilmesi, bağımsız uzmanlar tarafından yapılmaktadır. Değerlendirici olmak isteyen nitelikli araştırmacılar ve uzmanlar, ilgili veritabanına (http://www.cordis.lu/experts/fp6_candidature.htm) kayıtlarını yaptırabilirler. Proje değerlendirme kriterleri Çalışma Programları’nda ve ilgili proje teklif çağrısında açıkça belirtilir.

Uygulama aracına göre değişmekle birlikte değerlendirme kriterleri aşağıdaki başlıklardadır:
 

  1. Amaca uygunluk
  2. Olası etki
  3. Teknolojik bilimsel mükemmelliyet
  4. Konsorsiyum kalitesi
  5. Bütünleştirilmiş kaynaklar
  6. Etik konular
     

İlgili Çalışma Programında ve çağrıda belirtilen önceliklere ve uygulama aracına göre, en az üç değişik ülkeden ortakların biraraya gelmesiyle hazırlanan proje tekliflerinde proje yönetimi, konsorsiyum ortaklarınca belirlenen koordinatör tarafından gerçekleştirilir. Koordinatör, AB Komisyonu ile iletişimden sorumlu olan kişidir.

Proje oluşturulduktan sonra ortaklar arası bir sözleşme imzalanmaktadır. Söz konusu sözleşme projenin desteklenmek üzere AB Komisyonu tarafından kabul edilip imzalanmasından sonra yürürlüğe girer. Bunun dışında, ilgili proje teklif çağrısında aksi belirtilmediği sürece, ortakların haklarını ve yükümlülüklerini tanımlayan bir konsorsiyum anlaşması da proje ortakları arasında imzalanır. Fikri Mülkiyet Hakları bakımından, tüm konsorsiyum katılımcıları eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. Konsorsiyum anlaşmasında bu konuya da yer verilebilir.

6.ÇP’ye proje sunumuna yönelik ayrıntılı bilgiyi, TR-ACCESS projesi kapsamında hazırlanan web sayfamızda bulunan elektronik eğitim araçlarını kullanarak elde edebilirsiniz. 6.ÇP’ye yönelik tanıtım kitabı ve diğer basılı dokümanlara da aynı sayfadan, sayfaya kayıt yaptırdıktan sonra ulaşabilirsiniz: http://traccess.tubitak.gov.tr 

Tuğba İdikut
Uzman,
Araştırma Etkinliklerinin Eşgüdümü Ulusal İrtibat Noktası
tugba.idikut@tubitak.gov.tr

Nisan 2005 İSO Dergisi

 

Önemli Bağlantılar

 
 

 

TÜBİTAK © 2003